Cách trung tâm TP. Kon Tum 130 km, đèo Măng Rơi (xã Đắk Trâm, huyện Đắc Tô) là vùng đất cuối trời, giáp ranh với huyện Nam Trà My (Quảng Nam). Nơi đây còn được mệnh danh là “vương quốc” của loài cây sâm đắng và những bản làng của người Xê Đăng sở tại chập chùng trên những ngọn đồi.

< Trên đỉnh đèo Măng Rơi.

Chợ sâm trên đỉnh đèo

Lên đến đỉnh đèo cao 1310 mét, chiếc xe máy của chúng tôi phả ra toàn là khói đen và phải…dắt bộ. Theo đồng bào bản địa thì Măng Rơi có nghĩa là cổng trời. Chiều cao của nó không thua gì Cổng Trời (ở huyện Quản Bạ, Hà Giang). Tự dưng một cơn mưa rừng kéo đến khiến trời mù sương và giá lạnh. Thế nhưng ngay trên đỉnh đèo lại có phiên họp chợ bán sâm đắng.

< Chợ di động trên vùng cao, người dân trồng được gì bán cái nấy.
Dulichgo
Họ là người dân của xã Đắk Trâm dưới đỉnh đèo, ngày ngày vào rừng để chặt măng rừng, sâm đắng đem ra bờ suối rửa, bán cho khách qua đường. Khác với người Kinh dưới xuôi khi bán theo kí lô, người Xê Đăng ở đây bán sâm đắng theo từng mớ, từ vài nghìn đến vài chục nghìn mà không hề có bàn cân. Khách mua là người đi xe máy hay xe hơi qua đèo, tranh thủ dừng xe lại mua về nhà chế biến.

< Chị I Nhút và con trai.

Trong hơi lạnh căm căm, các em nhỏ chỉ mong manh một cái dù cũ kỹ và tấm bạt ni lông để quấn quanh thân. Hít hà trong mờ sương nơi vùng cao, em A Vui (8 tuổi, học sinh lớp hai, trường tiểu học Đắk Trăm) nói: “Tranh thủ ngày hè được nghỉ học, cả nhà em cùng vào rừng, lên rẫy để kiếm sản vật của rừng leo lên đỉnh ngồi bán thì mới đông người mua”. Nhà em ở dưới đỉnh đèo, ẩn hiện giữa rừng già xa xa. Khi khách hỏi mua củ sâm đắng, em vào rừng để tìm, cứ vài củ là được vài chục nghìn đồng.

Chị I Nhút (40 tuổi) là một người bán sâm rừng cho biết, đàn ông Xê Đăng có họ là A còn phụ nữ có họ là I. Mỗi ngày chị ngồi bán trên đỉnh đèo cũng kiếm được một – hai trăm nghìn đồng, đủ tiền xuống đèo mua gạo, muối và nhu yếu phẩm về cho gia đình.

Ông Nguyễn Văn Nam, một người dân tại địa phương cho biết, hiện người dân ở đây đã trồng được loài sâm này và tăng thêm thu nhập cho người dân bản địa. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia về sâm thì loài sâm rừng mọc tự nhiên vẫn có giá trị tốt hơn so với sâm nhà. Củ sâm rừng bám đầy bụi đất, loang lổ “vết thương” do mọc dưới cây cối um tùm và tác dụng hơn là loài sâm trồng trong nhà trắng phau. Ông Nam so sánh rất hình ảnh là sâm đắng trong rừng giống gã bụi đời còn sâm nhà thì như anh chàng công tử.

Đứng trên đỉnh đèo thì mây lãng đãng bay ngay dưới chân, phóng tầm mắt nhìn sang phía tây sẽ bao quát được toàn bộ vùng đất Đăk Tơ Kan và Đăk Rơ Ông, với những làng người Xê Đăng định cư và cánh đồng nối nhau san sát cho đến tận chân dốc Văn Loan. Nhìn về hướng bắc, từ Măng Rơi vào tới dãy Ngọc Linh hùng vĩ sẽ thấy cảnh tượng chẳng khác gì những bức tranh thủy mặc của hội họa bởi điệp trùng mây và núi ấp ôm nhau kéo dài cả hàng chục cây số.
Dulichgo
Guiness về sinh con

Trước khi lên đỉnh đèo, chúng tôi chú ý đến hình ảnh một người mẹ lam lũ đang mạ lúa bên cạnh đàn con nhỏ lít nhít. Dưới vành nón lá và bộ quần áo lao động tơi tả, người mẹ cho biết tên là I Diệu (SN 1969, người Xê Đăng). Chị là người bản địa dưới đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ.

Mới có 45 tuổi nhưng có vẻ chị Diệu già đi trước tuổi khi đang giữ kỉ lục về số con tại xã Đắk Trăm (huyện Đắk Tô, Kon Tum). Con lớn của chị là A Vui (26 tuổi) đã lập gia đình cùng ba đứa con đầu.

< Nhà rông của người Xê Đăng.

Đứa nhỏ nhất là A Nhi (5 tuổi) thì mới học mẫu giáo, đang đứng trên bờ ruộng chơi với đám trẻ em trong làng. Mấy chị của A Nhi thì cùng mẹ xuống ruộng cấy cầy để phụ giúp gia đình. Các cháu chỉ mới 7 – 10 tuổi, học sinh của trường tiểu học trong xã, thân hình thì lấm lem bùn đất. Mấy đứa khác lớn hơn thì đang chơi trò chơi kéo xe gần đó.

Chị Diệu có cả thảy mười đứa con (năm trai, năm gái), đa phần là nghỉ học sớm để ở nhà phụ cha mẹ và ra đồng. Nhiều đứa trẻ con chị ra đời dày đặc khi mỗi năm một đứa. Với thế hệ đàn bà nhiều tuổi như chị thì kiểu đặt vòng tránh thai như ở dưới xuôi là xa xỉ vì người đồng bào quan niệm “trời sinh voi thì ắt sinh cỏ”.

< Em A Vui hái sâm rừng để bán.
Dulichgo
Nhà chị Diệu ở gần đó, thấp thoáng cùng bản làng người Xê Đăng như những sợi chỉ mờ đeo ở lưng chừng núi. Chồng chị là anh A Mừng thì không trồng lúa như vợ con mà lên rẫy làm thuê cho người khác để kiếm tiền phụ chị nuôi con. Chị Diệu nói phụ nữ ở đây lấy chồng từ rất sớm, có cô mới 16 tuổi đã đòi cưới “người trong mộng”. Tục mẫu hệ tuy không còn nhưng người đàn bà trong gia đình thì có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành lao động chính.

Một cán bộ xã Đắk Trăm cho biết, xã này hình thành từ năm 2005, có diện tích 5.277 ha tự nhiên với hơn 3.000 nhân khẩu. Chị Diệu có số con vào loại nhiều nhất xã này. Mấy năm gần đây, do hội phụ nữ xã và các cấp chính quyền vận động nên họ đã giảm bớt tình trạng lấy chồng dưới tuổi quy định và đẻ con dày theo kiểu mỗi năm mỗi đứa.

- Đèo Măng Rơi nằm án ngữ trên độc đạo dẫn vào Tu Mơ Rông trong dãy Ngok Linh, miền núi rừng heo hút cách thị trấn Kon Tum về hướng Bắc trên 150km đường rừng.

Có nhiều cách giải thích về tên gọi con đèo này, song nhiều cán bộ cách mạng lão thành từng hoạt động ở căn cứ Ngok Linh trong những năm kháng chiến thì cho rằng, do đường qua đèo dựng đứng như mái nhà rông, đồng bào Xêđăng trèo đèo đi hái măng rừng, cái gùi trên lưng cứ dốc ngược làm măng rơi vãi ra ngoài và tên gọi Măng Rơi có từ đó. Dù sao, đèo Măng Rơi cheo leo, hiểm trở đã làm cho Tu Mơ Rông tách biệt như một ốc đảo…

Theo An Hòa (Công an TP.HCM)
Du lịch, GO!

(PNO) - Thung Khe là một cung đèo hiểm trở, quanh năm mây mù sương phủ. Trên đỉnh đèo có một ngôi chợ rất thú vị, được nhiều du khách gọi là chợ trong mây, bán những đặc sản Tây Bắc.

< Chợ trên đỉnh đèo Thung Khê là điểm dừng chân thú vị của du khách từ Hà Nội lên Mai Châu.

Đèo Thung Khe (Hòa Bình), là một trong những cung đèo hiểm trở nhất Việt Nam, cùng với Ô Quy Hồ, Khau Phạ, Mã Pí Lèng, Pha Đin… Không chỉ thu hút các “tay lái lụa” tìm đến để chinh phục những con dốc nguy hiểm, Thung Khe còn đặc biệt thú vị với những du khách thích khám phá bởi nơi đây có một ngôi chợ trong mây trên đỉnh đèo.

< Nhóm bạn trẻ phượt xe máy thích thú với những sản vật ở chợ.
Dulichgo
Ban đầu, chợ chưa hình thành, chỉ là một bãi đất để những chuyến xe lên Tây Bắc dừng lại nghỉ ngơi. Khi Mai Châu (một huyện nằm ở phía Bắc của tỉnh Hòa Bình, cách trung tâm Hà Nội khoảng 130 cây số) trở thành khu du lịch homestay thu hút, thì cung đường Mai Châu hai ngày một đêm lúc nào cũng tấp nập xe khách.

< Đến đây, du khách có thể mua được nhiều đặc sản núi rừng khó tìm ở miền xuôi.

Trên cung đường đó, đèo Thung Khe là điểm dừng chân thú vị với một ngôi chợ nhỏ tự phát. Đó là khi những người dân địa phương tìm đến bãi nghỉ, bày bán những mặt hàng nông lâm sản, rồi thực phẩm, thức ăn… nhằm có thêm thu nhập cho cuộc sống gia đình.

< Mật ong rừng, ớt ngâm măng, tỏi... là những món có thể mua về làm quà miền cao.

Mộc Châu gần như quanh năm mát lạnh, vùng núi cao luôn có sương mù phủ kín mặt đường, nhất là vào mùa đông, nên chợ Thung Khe đã được nhiều người đi du lịch lãng mạn gọi là "chợ trong mây”.

< Bắp dẻo, ngọt luộc tại chỗ, thưởng thức trong cái lạnh miền núi rất thú vị.
Dulichgo
Ngoài việc bày bán các loại sản vật của núi rừng Mộc Châu, chợ còn là nơi để lữ khách trên những chuyến xe đường dài dừng chân nghỉ ngơi, lót dạ với một bắp ngô tươi luộc hay một ống cơm lam, thịt nướng…

Điều tuyệt vời nhất của ngôi chợ này là trong khi ăn, du khách có thể tha hồ phóng tầm mắt ngắm cảnh từ đỉnh cao của đèo xuống các thung lũng bên dưới.

< Cơm lam dẻo thơm do được nấu từ gạo nương.

Chợ miền cao, mọi thứ đều là sản vật địa phương nên rất ngon. Ngô luộc thơm, dẻo vì là ngô tươi vừa bẻ từ ruộng lên. Cơm lam nấu từ gạo nương nên rất dẻo và thơm. Ngoài ra còn có rau rừng, mật ong, măng ngâm, thịt lợn mán và rất nhiều đặc sản Tây Bắc để mang về miền xuôi làm quà cho gia đình.

< Gà đồi và thịt lợn mán.

Với nhiều du khách, thật thú vị khi cùng trò chuyện với những người bán hàng nói tiếng Kinh lơ lớ như người... nước ngoài và được nhận những nụ cười thân thiện của họ dù khách có mua hàng hay không.
Dulichgo
Bởi thế nên dừng chân ở ngôi chợ trong mây này, giữa những người địa phương hiếu khách, trong khung cảnh núi rừng Mộc Châu tươi đẹp, dù Thung Khe quanh năm mát lạnh khách vẫn thấy rất ấm lòng. Và chưa rời gót đã hẹn ngày trở lại.

Theo Jo Nguyễn, Nguyễn Ngọc Tuấn (Báo Phụ Nữ)
Du lịch, GO!

Dừng chân trên chợ đèo Dốc Trắng

(TTO) - Nằm cách ngã ba Hương An hơn 30km về phía tây, suối nước Mát - đèo Le (xã Quế Long, huyện Quế Sơn, Quảng Nam) được nhiều du khách biết đến như một điểm đến hoang dã thú vị ngày hè.

< Du khách tắm, nghỉ ngơi bên dòng nước mát đầu nguồn.

Suối nước Mát - đèo Le gắn liền với truyền thuyết công chúa Huyền Trân luôn gợi lòng lữ khách về một sự kỳ bí, huyền nhiệm. Nơi bạt ngàn đồi núi nhấp nhô với những thác nước rầm rì suốt ngày đêm, lúc hoàng hôn hay đêm trăng, ánh sáng tạc vào vách đá phủ một màu bàng bạc, lung linh...

< Đường đến đèo Le đồi núi nhấp nhô, say lòng lữ khách.

Chuyện lưu truyền rằng xưa kia, công chúa Huyền Trân từng nhiều lần lên đèo Le ngoạn cảnh. Về sau khi vua Chế Mân chết, hoàng hậu phải chết theo phong tục vương triều, nhưng công chúa được Trần Khắc Chung bí mật giải thoát đưa lên đèo Le tạm lánh.
Dulichgo
Sau đó công chúa cải trang thành một thôn nữ để lên thuyền theo dòng sông Ly Ly ra Cửa Đại chờ gió trở nồm rồi căng buồm ra Bắc.

< Những đoạn đèo quanh co, một bên là núi, một bên nhìn xuống thung lũng Quế Sơn tuyệt đẹp.

Nguyên thủy đèo Le chỉ là một đường mòn xuyên rừng hẹp, đi lại rất khó khăn. Năm 1937, các nhân sĩ ở Quế Sơn như Nguyễn Đình Hiến, Lâm Xuân Quế... đã đứng ra vận động nhân dân mở con đường đèo Le. Công trình hoàn thành năm 1939.

Ngày nay, đèo Le dài hơn 7km băng qua dãy núi Hòn Tàu, nối hai huyện Quế Sơn và Nông Sơn. Không dài và khúc khuỷu, nhưng đến đèo Le một lần du khách mới cảm nhận hết sự cheo leo hiểm trở.

< Chiếc cầu thơ mộng đưa chân du khách vào suối nước Mát.

Đường dốc quanh co, thỉnh thoảng gặp phải những đoạn đèo lởm chởm đá, có những đoạn lên xuống dốc một bên là vách núi, một bên giống như vực sâu thăm thẳm. Thấp thoáng vài ngôi nhà của người dân nằm khuất giữa màu rừng ngút ngàn hoang sơ, yên tĩnh.
Dulichgo
Gần đến đỉnh đèo, du khách có thể cảm nhận được tiếng nước chảy của dòng suối nước Mát dội vào vách đá vọng lại. Càng đến gần cảm giác mát mẻ của hơi đá, của nước, của rừng như mơn man thấm vào da thịt.

< Vài khe suối nhỏ, nước trong vắt là nơi dừng chân nghỉ ngơi thi vị.

Muốn khám phá suối nước Mát, chỉ cần gửi xe trên đỉnh đèo rồi leo qua những triền đá gập ghềnh. Ngay dưới chân suối là một hồ nước nhân tạo được xây dựng làm hồ sinh thái phục vụ du lịch. Làn nước trong xanh, mặt hồ phẳng lặng soi dáng những hàng cây, in hình bóng núi tạo thành bức tranh sơn thủy hữu tình vô cùng quyến rũ.

Càng đi lên các bậc đá, càng được chiêm ngưỡng nhiều vẻ đẹp hoang dã.
Những khe suối nhỏ, nước trong vắt, chảy róc rách len qua những tảng đá.

< Bắt cá, cua đá, leo cây hái quả... là thú vui dân dã của nhiều du khách khi đến với suối nước Mát đèo Le.

Hai bên lối mòn đầy cỏ và các loài hoa dại mỏng manh, rung rinh trước gió như đón chào từng lữ khách. Rải rác vài cánh sim, mua, bằng lăng tím ngát, tiếng chim rừng lảnh lót trong cái se lạnh, hanh hao của gió núi vỗ về.
Dulichgo
Khi lên tận “đỉnh trời", chiêm ngưỡng sự hùng vĩ của dòng thác đầu nguồn đang ồ ạt đổ xuống, dường như mọi mệt mỏi trên cung đường đồi núi đã mất hẳn. Tại đây, du khách tha hồ ngâm mình dưới dòng nước se lạnh, rồi mặc sức nhìn làn nước trắng xóa buông mình từ trên cao.

< Cùng nhau lên thượng nguồn khám phá suối nước Mát.

Ngắm từng tia nắng chiếu vào thác nước, lấp lánh cầu vồng mà cứ ngỡ mình đã lạc vào một thế giới khác, lãng quên những náo nhiệt, ồn ào của phố thị. Và đã một lần đến đèo Le, suối nước Mát không ai bỏ lỡ cơ hội thưởng thức món đặc sản nổi tiếng: gà tre.

Gà tre đèo Le nổi tiếng không chỉ nhờ tài khéo léo của đầu bếp mà còn vì được nuôi thả tự nhiên, thịt gà chắc, ngọt. Đặc biệt gà được chế biến bằng nước ngầm của suối nước Mát nên càng ngon hơn. Người ta chỉ bắt những con gà tầm 500 - 600g chế biến tại chỗ theo yêu cầu của khách. Món hấp dẫn đầu tiên là gà luộc kèm với bát cháo nóng. Món này bóp muối chanh, thêm chút tiêu là đã đủ tạo hương vị ngọt ngào khó quên. Tiếp theo là gà nướng thơm lừng hấp dẫn và lạ miệng, hoặc có thể cao hứng kêu thêm món gà rôti...

< Không quên thưởng thức món đặc sản gà tre trước khi chia tay đèo Le - suối nước Mát.

Một ngày với suối nước Mát, đèo Le thật nhanh, mặt trời lặng xuống vội vã... Tin chắc rằng mỗi du khách sẽ muốn nán lại một tí thời gian để đắm mình trong suối nước và núi non hoặc chỉ đơn giản muốn nhâm nhi thêm món gà đặc sản.

Chia tay, cung đường đèo Le, suối nước Mát... đã khuất xa nhưng hẳn sẽ còn vấn vương, bâng khuâng níu lòng lữ khách.

Theo Thanh Ly (Báo Tuổi Trẻ)
Du lịch, GO!

Lên đỉnh đèo Le.
Thơ mộng một chuyến đèo Le.
Gà luộc đèo Le.

(DTO) - Mấy năm trước, với nhiều người: Thung Khe không quá hùng vĩ về cảnh sắc nhưng lại khá nổi tiếng về tai nạn. Vậy nhưng nay, đèo Thung Khe đã trở thành điểm dừng chân thú vị của du khách mỗi lần lên Tây Bắc.

Thuở trước, khi mà tuyến quốc lộ 6 chưa được nâng cấp, những dốc Cun hay đèo Thung Khe dường như đã trở thành nỗi ám ảnh của dân tài xế, hay các du khách đường dài khi lê Tây Bắc. Đèo không hùng vĩ như Ô Quy Hồ đất Lào Cai, không cheo leo như Mã Pì Lèng của đất Hà Giang nhưng lại chứa đựng vô vàn hiểm nguy bất ngờ đối với bất kỳ tay lái nào. Đèo Thung Khe không có những khúc cua tay áo như ở những con đèo ở Hà Giang, hay Lai Châu, Điện Biên, nhưng Thung Khe lại hiểm nguy bởi những làn sương mù dày đặc mỗi khi chiều về du đó bất kể là đông hay hè.

< Thuở trước, khi mà tuyến quốc lộ 6 chưa được nâng cấp, những dốc Cun hay đèo Thung Khe dường như đã trở thành nỗi ám ảnh của dân tài xế, hay các du khách đường dài khi lê Tây Bắc.

Ấy là chuyện từ nhiều năm về trước, cho đến giờ nhiều người qua Tây Bắc đã “ngộ” ra rằng: đỉnh đèo Thung Khe là nơi họ có thể cảm nhận không khí mát mẻ rất đặc trưng của Mai Châu. Và chẳng thế có ở đâu khác, chỉ có ở Thung Khe từ đỉnh đèo ấy du khách có thể trải mắt ngắm toàn bộ thung lũng dưới chân đèo, đưa mặt đón những đợt gió mát lồng lộng, có thể nhìn thấy những thảm xanh mướt đầy sức sống giữa trưa hè oi ả.

< Ngày nay, khi dừng chân ở đỉnh Thung Khe, bạn có thể trải mắt ngắm toàn bộ thung lũng dưới chân đèo, đưa mặt đón những đợt gió mát lồng lộng, có thể nhìn thấy những thảm xanh mướt đầy sức sống.
Dulichgo
Đèo Thung Khe nằm giữa Tân Lạc và Mai Châu, đèo Thung Khe hay đèo Đá Trắng. Thung Khe một ngày như có bốn mùa. Sáng trong trẻo, thung lũng dưới chân đèo mướt những thảm xanh đầy sức sống mùa xuân. Trưa chói chang, nắng từ trời cao xanh ngắt đổ ập xuống thung lũng cái oi ả ngày hè. Chiều dìu dịu, con đường đèo như dải lụa vắt ngang lưng núi chìm trong ánh vàng man mác mùa thu. Rồi khi đêm buông, sương mù kín đặc, trời quá mù ra mưa ướt lạnh tê tái như ngày đông giá.

< Khi mà đỉnh đèo Thung Khe hút hồn du khách bởi vẻ đẹp không đâu có được nên bà con bản địa thấy có thể làm kinh tế nên sản vật cũng vì thế mà trở nên phong phú hơn.

Thung Khe cũng giống như bao con đèo khác trên đường Tây Bắc, chẳng có gì đặc sắc, nhưng lại lôi cuốn người lữ khách bằng gió sương và những nụ cười chất phác đôn hậu của người dân bản địa. Để rồi lắng đọng trong lòng du khách mỗi lần nhớ về Thung Khe lại chẳng nghĩ đến đèo cao vực sâu, mà chỉ nhớ đến những thứ rất đẹp và bình dị, là biển mây và... ngô luộc. Khách du lịch, kẻ buôn, người bán ra ra vào vào, xúng xính những mặt hàng tìm mua được.

Buổi ban đầu, chợ đèo Thung Khe chỉ có vài chiếc lán xơ xác, bán ngô luộc. Về sau, khi mà đỉnh đèo Thung Khe hút hồn du khách bởi vẻ đẹp không đâu có được nên bà con bản địa thấy có thể làm kinh tế nên sản vật cũng vì thế mà trở nên phong phú hơn.
Dulichgo
Ngô ở đèo Thung Khe ngon hơn bởi nó được trồng trên đá, ăn sương đêm nên cho bắp to, hạt chắc nhưng ăn lại rất mềm và thơm. Cảm giác thật bõ công sau một hành trình dài. Nếu muốn ăn ngô tươi hơn, lữ khách có thể tự chọn ngô trong bao tải rồi cho vào nồi nước đang sôi sùng sục. Mùi khói thơm thơm, những ngọn gió vi vu thổi từ xa qua đèo như xua tan cái mệt mỏi trong hành trình dài lên Tây Bắc. Thích nhất là cái cảm giác duỗi chân, duỗi tay ngửa mặt lên trời mà đón đón gió mà hít hà cái không khí trogn trẻo giữa núi rừng Tây Bắc.

< Đèo Thung Khe nay còn là nơi để các tay lái trải nghiệm cảm giác mạnh mỗi khi lên Tây Bắc.

Đỉnh đèo Thung Khe là nơi khách du lịch có thể cảm nhận không khí mát mẻ rất đặc trưng của Mai Châu. Từ đỉnh Thung Khe, bạn có thể trải mắt ngắm toàn bộ thung lũng dưới chân đèo, đưa mặt đón những đợt gió mát lồng lộng, có thể nhìn thấy những thảm xanh mướt đầy sức sống.

Cho đến nay, người ta có thể xem đây là một trong những nơi ngắm cảnh đẹp nhất tỉnh Hòa Bình. Ở giữa cung đèo này, cong người như trở lên nhỏ bé, tất cả lọt thỏm giữa những ngọn núi hùng vĩ, thẳng tắp, trùng trùng, điệp điệp.

Theo Hữu Thắng (Dân Trí)
Du lịch, GO!

Chuyện đèo Thung Khe
Đổ đèo Thung Khe

(DTO) - Trong khi cánh chạy xe ô tô luôn chọn đèo Long Lanh để đến thành phố hoa thì giới trẻ chạy xe máy nhất định sẽ tiến về nơi này bằng con đường qua đèo Ngoạn Mục đầy hiểm trở và mê hoặc.

< Bắt đầu chuyến chạy xe về Đà Lạt.

Từ mảnh đất đầy nắng của thành phố Phan Rang của tỉnh Ninh Thuận, con đường về phía Đà Lạt gặp nhiều khó khăn vì thời tiết nắng rát mặt của mảnh đất này cứ chạy theo, đổ cái bóng dài xuống mặt đường nhựa. Vì thế, nếu có ý định chạy xe máy từ Ninh Thuận sang, tốt nhất hãy đi vào tầm sáng sớm, khi nắng trưa đổ lửa trên khắp cỏ cây, đất trời.

< Đường đang sửa nên có nhiều biển báo, gương cầu đã lấp hay bị mất.

Đèo Ngoạn Mục hay còn gọi là đèo Krông Pha (theo cách gọi của người Chăm), đèo Sông Pha (theo cách gọi của người Việt) và là đèo Belle Vue - Ngoạn Mục(theo cách gọi của người Pháp). Đoạn đường đèo dài hơn 18 km này chạy men theo những sườn núi dốc đứng với độ dốc cao, là con đường đèo dốc nhất miền Trung và cũng là một trong những đèo đẹp nhất Việt Nam.

Trong rất nhiều năm, đây là con đường chính nối Tây Nguyên với vùng biển duyên hải miền Trung. Sau khi đèo Long Lanh nối Nha Trang với Đà Lạt hoạt động, đèo Ngoạn Mục gần như bị bỏ hoang, xuống cấp nghiêm trọng với nhiều đoạn sạt núi vô cùng nguy hiểm khiến con đường đã vắng lại càng thưa thớt người qua lại hơn.
Dulichgo
Bắt đầu từ chân đèo, nơi cái nắng và gió nóng của đất Ninh Thuận vẫn đang đeo bám, con đường ngoằn nghoèo mở rộng lối dần cao hơn với các khúc cua tay áo và độ dốc lên đến 9 độ. Đó là lý do vì sao con đường đèo này lại nguy hiểm đến thế. Càng lên cao, độ dốc đến chóng mặt cùng các vòng cua uốn lượn giữa một bên là vách núi dựng đứng và phía bên kia là cánh rừng sâu thăm thẳm. Những chiếc xe vừa tăng hết tốc lực để lên được đầu con dốc lại phải hãm phanh để trôi ở phía bên kia. Cứ thế hết lên lại xuống, rồi xuống lại lên mà tiến sâu hơn về phía Đà Lạt.

< Vô số đèo dốc thử thách tay lái người chạy xe.

Con đường đèo đang được sửa chữa lại nhưng độ dốc vẫn khiến những kẻ chạy xe chóng mặt. Ánh mặt trời nhảy nhót sau lưng. Có những quãng chạy xe không có lấy một bóng râm, nhưng có những đoạn lại hoàn toàn chìm trong bóng mát của cây cỏ hoa lá. Một vài đoạn đèo vẫn đang trong quá trình làm mới lại khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn và thời gian chờ đợi. Nếu vào đoạn râm mát thì còn đỡ, còn chẳng may vào đúng đoạn nắng thì đành coi như phơi da dưới mặt trời nóng bức. Nhiệt độ vẫn không hề mát mẻ hơn chút nào, vẫn vô cùng nắng và nóng.

< Bạn sẽ thường xuyên gặp cảnh này.

Để rồi khi đến tới đỉnh đèo cũng là lúc chiếc xe cần nghỉ ngơi đôi chút và người cũng muốn ngắm cảnh. Từ đây, có thể nhìn thấy hầu như trọn vẹn con đèo, ra đến tận phía xa kia. Từ đây, mới thấy hết được sự hung vĩ của núi non nơi này. Con đèo uốn lượn theo chân núi, lòng vòng quanh những sườn núi, khi lộ diện giữa cái nắng, lúc lại lấp mình giữa vô số hoa lá cỏ cây. Ẩn ẩn hiện hiện.
Dulichgo
Vượt qua đỉnh dốc, một làn không khí mát lạnh ùa về khiến ai nấy đều cảm thấy vô cùng thích thú. Trong khi phía bên kia ảnh hưởng không khí khô nóng của Ninh Thuận thì phía bên này lại ảnh hưởng làn không khí mát lành từ phố núi. Cái nóng rũ bỏ, chỉ còn cảm giác mát lạnh mà thôi.

< Khung cảnh ngoạn mục của đèo Ngoạn Mục.

Đường xuôi dốc về phía Lâm Đồng. Không còn những cánh rừng hoang vu nữa mà dần thay vào đó là những rừng thông. Ban đầu chỉ lác đác vài cây bên đường. Rồi dày lên, nhiều hơn, cho đến khi bạn đi giữa rừng thông xanh rì rào từ lúc nào không biết. Những con dốc thấp thoáng sau những rặng thông. Mùi khô cháy nhường chỗ cho mùi thông non ngai ngái. Màu cỏ lá úa tàn thay bằng những vạt hoa dại. Giờ thì chẳng ai muốn chạy vội vàng để trốn cái nắng nữa, cứ nhàn nhã mà đi, thong dong mà đi, mà vượt những khúc cua hiểm trở để đến Đà Lạt.

Rồi nắng trên đầu nhảy nhót đi đâu mất, thấy mây mù bao phủ khắp nơi. Đi trong mây mù, mọi việc phải cẩn thận hơn, nhìn kỹ hơn và tập trung hơn. Không có nhiều xe chạy không có nghĩa là thoải mái tự do muốn chạy thế nào thì chạy. Bởi có vô vàn những điều không thể lường trước được có thể xảy ra khi bạn bất cẩn chỉ trong một tích tắc.
Dulichgo
Đèo Dran nối tiếp đèo Ngoạn Mục để vào trung tâm thành phố Đà Lạt. Không rộng rãi với hai làn xe như Ngoạn Mục, Dran thuộc huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng nhỏ và dài khoảng 10km. Vì nằm cao hơn Đà Lạt và cũng là nơi lạnh nhất thung lũng, nên con đèo quanh năm sương mù bao phủ.

Đèo nhỏ, dốc và quanh co uốn lượn với khung cảnh hữu tình hai bên. Suốt con đèo là những rừng thông, những đồi chè và những vạt hoa dại nở rực rỡ. Vào mùa đông, các vị khách thường thuê xe máy chạy lên đỉnh đèo để tận hưởng cảm giác buốt giá và đi trong biển mây mù bồng bềnh.

Đèo Ngoạn Mục vẫn đang trong quá trình thi công nên có nhiều đoạn xấu và ít xe cộ qua lại. Vì thế nếu bạn có ý định chinh phục, hãy đi vào ban ngày. Để tránh nguy hiểm vào buổi tối vì đường xấu, xe hỏng và những việc không hay xảy ra.

Theo Lam Linh (Dân Trí)
Du lịch, GO!

Đèo Le là một con đèo nhỏ dài 8km băng qua dãy núi Hòn Tàu, nằm giữa hai xã Quế Long và Quế Lộc (huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam). Đèo Le cách thành phố Đà Nẵng khoảng 70km về phía tây nam; cách quốc lộ 1A (ngã ba Hương An) khoảng 30km về phía tây theo tỉnh lộ 611... và là trục lộ chính nối hai huyện Quế Sơn và Nông Sơn

Đèo Le cũng như nhiều đường đèo khác, khởi đầu là một đường mòn xuyên rừng hẹp, có nhiều cây le mọc và là đường đi lại của người dân sinh sống ở vùng Lộc Đông: quê hương của một trong 4 tứ kiệt học vấn của đất Quảng Nam là ông Nguyễn Đình Hiến. Ông cũng chính là người đã có công lớn trong việc đề xuất mở rộng đường Đèo Le, giảm bớt những hiểm trở khó khăn cho việc đi lại bằng đường bộ của người dân ngày ấy.

< Đứng trên đỉnh nhìn về dưới chân đèo, một góc nhỏ huyện Quế Sơn hiện ra khá đẹp và quyến rủ.

Được khởi công năm 1937, sau 2 năm với nhiều ngàn ngày công và tiền của, Đèo Le đã được hoàn tất. Ngày nay, sau nhiều lần nâng cấp thì Đèo Le trở thành tỉnh lộ và không chỉ là con đường đi lại giao thương của Nông Sơn với các địa phương nằm dọc theo dòng chảy của sông Thu Bồn mà còn được xem như cầu nối tuyệt vời dành cho du khách khám phá vẻ đẹp đang còn nhiều tiềm ẩn của Quảng Nam vì chính bản thân Đèo Le cũng là một bức tranh phong cảnh hữu tình dể khiến người yêu thiên nhiên phải mê đắm.

Ấn tượng của du khách khi đến Đèo Le là nơi đây còn hoang sơ với cây xanh, suối nước róc rách, hồ tắm thoáng đãng, không khí trong lành. Du khách lội bộ lên đầu nguồn suối Mát ở đỉnh đèo để thỏa sức ngắm cảnh.
Dulichgo
Đứng ở đây có thể nhìn bao quát cả khu vực rộng lớn phía dưới được bao phủ bởi màu xanh đẹp như tranh. Trên đầu là trời xanh, mây trắng, nắng gió lao xao tạo cho lòng người nhiều hứng khởi.

Bên kia đèo Le, những địa danh như Đại Bình (hay Đại Bường), Trung Phước, Hòn Kẽm Đá Dừng, Dùi, Chiêng, Tí, Sé… bao giờ cũng gợi chút tò mò trong khách lãng du. Nơi đây có phong cảnh sơn thủy hữu tình với suối Mát nước trong vắt, khung cảnh hoang sơ và đặc biệt là có món gà luộc ngon nổi tiếng.

Du khách có thể tắm nơi đầu nguồn suối Mát hoặc bơi lặn trong hồ tắm rộng, xây lưng chừng đèo với nguồn nước được dẫn về từ suối Mát. Được vẫy vùng trong làn nước mát nơi đèo cao trong khung cảnh thiên nhiên kỳ thú, bao mệt mỏi và âu lo đời thường dường như tan biến, du khách sẽ khoan khoái và thấy lòng thật thanh thản.

< Hồ bơi trong lành giữa đại ngàn.
Dulichgo
Là vùng đất hoang dã, nhờ bàn tay con người, nơi đây trở nên đẹp và hấp dẫn hơn. Đó là hàng trăm bậc tam cấp bằng đá được xây thành hai đường về hai phía đi lên hồ tắm và đầu nguồn suối Mát. Đó là những tảng đá lớn với hình khối khác nhau được sắp xếp thật tự nhiên và đẹp mắt. Đó là hồ tắm nhân tạo rộng và độc đáo; những nhà hàng, quán bar, nhà nghỉ được xây dựng bên suối thấp thoáng trong bóng mát cây xanh.

< Những tảng đá đan xen với cây lá trên vách núi Đèo Le.

Sau khi lội bộ, tắm mát, nghỉ ngơi, du khách sẽ thưởng thức những món ăn ngon nơi đây mà đặc sản là món gà Đèo Le.

Gà Đèo Le tương tự món gà tre dưới xuôi nhưng vì sống trên vùng đèo nên mình nhỏ, thịt chắc và có mùi thơm ngon rất đặc trưng. Chọn gà tơ, làm sạch lông và lòng ruột, bỏ vào nồi nước đang sôi để luộc vừa chín tới. Nước luộc gà phải lấy từ đầu nguồn suối Mát.

< Dưới chân Đèo Le, hàng quán bán đặc sản gà che Đèo Le chào mời du khách.

Gà luộc chín, mùi thơm dậy lên quyến rũ. Thú vị nhất là để gà nguyên con, thực khách tự tay xé, chấm muối tiêu ớt cùng rau răm, nhâm nhi với ly rượu Quế Trung (một đặc sản của vùng đất Quế Sơn).
Dulichgo
Thưởng thức vị thơm ngọt của gà, vị cay của ớt, rau răm, tiêu và rượu trên đỉnh đèo lộng gió, yên tĩnh, bên những người thân yêu thật là thi vị. Nước luộc gà cùng lòng gà dùng nấu cháo (hoặc nấu miến, đồ xôi) nóng hổi với gia vị thơm ngào ngạt sẽ làm hài lòng thực khách.

< Đứng tại Đèo Le nhìn làng mạc nằm lọt thỏm giữa núi rừng.

Tiếng lành đồn xa, món gà luộc Đèo Le đã trở thành đặc sản nơi đây. Thương hiệu gà Đèo Le đã vượt qua ranh giới huyện miền núi Quế Sơn, được nhiều nhà hàng vùng xuôi và thành phố lớn tìm mua, quảng bá, lôi cuốn thực khách. Đèo Le hoang sơ nhưng quyến rũ, chỉ cần một lần đến du khách sẽ nhớ mãi.

< Hoa phượng rực rỡ giữa núi rừng ngày đầu hè.

Đèo Le, cái tên thật giản dị và mộc mạc nhưng lại là một bức tranh thiên nhiên hoàn hảo có đủ phong cảnh hữu tình, cảnh quan thơ mộng và cả một cuộc sống yên bình đầy thơ của những con người hiền hậu chân chất.

Du khách có dịp chinh phục Đèo Le, sẽ cảm nhận được không gian trùng điệp xanh mát của núi rừng xanh ngắt trong lành. Thấp thoáng sau những dãi núi đồi trùng điệp là những mảng ruộng xanh bát ngát, thỉnh thoảng ẩn hiện những ngôi nhà nhỏ bình yên như đang chìm đắm trong một không gian đầy thơ duyên dáng.

Du lịch, GO! tổng hợp từ Dân Việt và nhiều nguồn khác.

(TTO) - Trong những hành trình ngược xuôi quốc lộ 6, tôi luôn trông đợi đến được chợ đèo trên dốc Trắng, điểm dừng chân Thung Khe nằm giữa Tân Lạc và Mai Châu (Hòa Bình). Không chỉ thói quen mà đã "nghiện" thật rồi!

< Cảnh sắc núi rừng dưới chân Dốc Trắng.

Đây là một điểm dừng chân tự phát bên đường gần Dốc Trắng (Dốc Trắng là tên gọi của đoạn đèo này vì sau khi mở đường giữa hai vách đá vôi trắng toát, một loạt đất đá vôi tiếp tục sạt xuống trắng xóa cả một vách núi, đi từ xa đã thấy, kể cả trong ngày sương mù bao phủ Thung Khe).

1. Trong nhiều hành trình ngược xuôi quốc lộ 6, tôi luôn có cảm giác trông đợi đến được chợ đèo trên Dốc Trắng, nhất là khi trời tối, nhất là khi mùa đông.

< Du khách nước ngoài thích thú khám phá “chợ đèo”.

Được ngồi quây quần bên bếp củi, nhâm nhi cốc nước ngô nóng bỏng, ăn vài cái ngô luộc hay ngô nướng cho ấm bụng, nhẩn nha vài miếng cơm lam chấm muối vừng, chuyện đông chuyện tây với mấy mệ, mấy chị người Mường, thấy thật thư giãn và ấm áp cả cõi lòng. Lại an tâm vững tay lái trên đường đèo trong lộ trình kế tiếp.
Dulichgo
Buổi ban đầu, chợ đèo Thung Khe chỉ có vài chiếc lán xơ xác, bán ngô luộc là chủ yếu. Sau này khách du lịch đi ngang dừng chân ngắm cảnh, thưởng thức chút quà quê dân dã đông dần lên, bà con thấy có thể làm kinh tế nên sản vật cũng vì thế mà trở nên phong phú.

Phần lớn người bán hàng ở chợ đèo là bà con ở bản Tằm xã Phú Cường huyện Tân Lạc, Hòa Bình. Họ bẻ ngô mới, bán sống cho khách mua làm quà, bán rau rừng, măng rừng, bán ngô luộc, ngô nướng, cơm lam cho khách ăn tại chỗ, bán phong lan rừng, thỉnh thoảng có chút thịt tươi, có ốc đá bắt về từ trên núi...

< Một cô gái Mường với lán hàng - điểm dừng chân cho du khách trên đèo Thung Khe.

Bất kể thứ gì bà con có thể kiếm được từ nhà, từ rừng đều được “dọn hàng”, khách dừng chân thấy lạ, thấy hấp dẫn thì mua làm quà, đôi khi đơn giản chỉ là mua ủng hộ cho bà con.

2. Mùa đông, khi những con gió lạnh buốt ào xuống từ trên núi, đám sương mù Thung Khe trở thành cơn ác mộng cho nhiều tài xế thì điểm dừng chân chợ đèo sẽ trở nên đông khách. Lúc này sẽ có thêm nhiều món ăn nướng được chuẩn bị để đãi khách như trứng nướng, thịt nướng, mía nướng.

Tạt xe vào lề đường, hít hà hơi ấm của bếp củi, mùi khói củi xộc lên cay mũi, cay cả mắt. Hỏi đồ ăn không cần kiểm tra giá hay mặc cả, bà con không nói thách và cũng không bán đắt bao giờ. Thường khách sẽ tự lấy ngô trong nồi ra, ăn hết bao nhiêu đến lúc trả tiền tự báo lại với người bán. Tự chọn cho mình một bắp đều tăm tắp, nóng hổi, mềm non hay rắn già là do ý thích mỗi người.

< Bếp ngô luộc trên lưng chừng núi.

Ăn ngô trên chợ đèo có cái hay là rất vui miệng, có khi ở nhà chẳng bao giờ ăn tới cái bắp thứ hai, ấy nhưng mà ở đây, loáng cái đã thấy mình lột vỏ tới cái thứ ba, thứ bốn.
Vì là ngô nếp, lại mới bẻ nên rất ngọt, thơm ngon, lại vui câu chuyện với bạn đồng hành và mấy chị, mấy cô bán hàng hiền lành, chân chất. Thỉnh thoảng họ lại trao đổi với nhau bằng hệ ngôn ngữ riêng của mình, tiếng nói líu lo ríu rít như chim.
Dulichgo
Tôi tò mò lắng nghe cuộc trao đổi rồi hỏi, các chị có nói xấu gì em không đấy? Hay lại đang nói xấu gì khách thế? Một cô cười tủm tỉm trả lời "Ồ, không phải như thế đâu", trong khi tay vẫn thoăn thoắt xếp ngô lên rổ. Nhìn ánh mắt và nụ cười của họ, tôi tin, họ nói rất thật lòng.

< Cơm lam Thung Khe.

3. Quan sát mấy thanh cơm lam xếp trên ghế gỗ, tôi trông hơi lạ, khác với cơm lam Mai Châu hay Pù Luông mà mỗi khi có dịp lên đường lại được thưởng thức. Hỏi ra mới biết, cơm lam Dốc Trắng không làm từ ống giang mà làm từ ống tre non. Gạo được ngâm từ 8g tối hôm trước rồi nhồi vào ống tre, dùng chính áo ngô để bịt ống, 4g sáng cho lên bếp nướng từ từ cho tới chín.

Người Mường ở bản Tằm không phải dùng lá chuối để bọc quanh ống cơm trước khi nhồi gạo vào mà với cách nấu truyền thống này, họ giải thích - một lớp màng tre mỏng bên trong ống tre non sẽ trở thành phần vỏ bọc giữ nước, giữ nhiệt để làm chín hạt gạo sau quá trình nướng. Sau đó phần vỏ tre bên ngoài bị cháy đen sẽ được róc đi cho sạch sẽ và đem bán, 10.000 đồng/ống cơm lam. 5.000 đồng/quả ngô. Và bạn có những niềm vui giản dị đến bất ngờ.

Đằng sau dãy lán trại được dựng lên sơ sài và thông thống gió, là một sườn núi nghiêng nghiêng, bên dưới nữa là thung lũng bản Tằm.

Tôi hỏi một mệ bán hàng, có phải ngày trước làng trồng dâu nuôi tằm hay không, bà bảo phải, nhưng giờ dân bản không làm nghề dệt lụa nữa, lên đây bán hàng cũng có đồng ra đồng vào, ngày ít ngày nhiều, một tháng cũng được 4-5 triệu đồng. Phần lớn các lán trại không bán hàng suốt đêm, vào mùa đông sẽ có một số hàng bán khuya, nhưng đến quá nửa đêm là nghỉ.

< Ốc đá bắt về từ trên núi - một sản vật của chợ đèo.

Chợ đèo có vị trí khá đắc địa, là một điểm phù hợp để dừng chân ngắm cảnh núi rừng Hòa Bình. Trong khi quốc lộ 6 mở ra một bên là núi cao, một bên là vực sâu thì ngay đỉnh Dốc Trắng có một khoảnh đất lớn ăn về phía vực đủ để thành nơi họp chợ của dân đi lại quả là điều thú vị. Ngoài việc dừng chân nghỉ ngơi, ăn uống, nhiều lần chúng tôi cũng chọn nơi này để chụp ảnh cưới cho bạn bè.
Dulichgo
4. Tôi ngồi trên chiếc lán bằng tre cũ kỹ nhìn xuống thung lũng xanh rợp trong ngày nắng. Dưới chân tôi có khá nhiều rác thải bằng nilông, có thể là do du khách vứt xuống, cũng có thể là do đồng bào tiện tay.

Quan sát các gian hàng tôi đều thấy ai cũng có một bao tải để dồn rác thải ở góc lán. Tôi quay sang bà bán hàng người Mường cười cười bảo, khách ghé quán mà lỡ tay xả rác trên núi, cô nhớ thu thêm tiền dọn rác nha. Tới bữa mà ai cũng xả không ai dọn thì chợ đèo lại mất đất làm ăn.

< Thỉnh thoảng, chúng tôi cũng chọn Thung Khe Dốc Trắng làm nơi chụp ảnh cưới cho bạn bè.

Du lịch góp phần làm phát triển vùng nhưng cũng mang theo nó những mặt trái tiêu cực. Đơn giản như chuyện xả rác thải, nhất là túi nilông trên đèo Thung Khe Dốc Trắng.

Mong rằng các bạn ham xê dịch, sẽ góp phần bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ điểm dừng chân Thung Khe từ những hành động nhỏ nhất, không xả rác và nhắc nhở người khác cùng mình góp phần gìn giữ môi trường, cảnh quan. Để chợ đèo Thung Khe luôn là điểm dừng chân được mong đợi của nhiều lữ khách trên lộ trình ngang qua quốc lộ 6 vùng Tây Bắc Việt Nam.

Theo Băng Giang (Tuổi Trẻ online)
Du lịch, GO!